Wystawa

Przesłanie wystawy

Pośród wszystkich osobliwości, które nauka odkryła na temat naszego wszechświata, nic nie wzbudzało tak wielkich emocji – pozytywnych i negatywnych – jak ewolucja. Dzieje się tak zapewne dlatego, że nawet największa z galaktyk czy wiązka neutrin nie ma równie bezpośredniego wpływu na nasze życie. Zgłębiając ewolucję, dowiadujemy się czegoś więcej o sobie samych i wiedza ta nie jest nam obojętna. Dzięki niej możemy uświadomić sobie nasze miejsce wśród bogactwa otaczającego nas życia. Czujemy więź z każdym stworzeniem żyjącym dziś na Ziemi i ze wszystkimi, które dawno odeszły. Ewolucja ujawnia prawdę na temat naszego pochodzenia, pozwala nam pożegnać się z mitami, którym dawaliśmy wiarę przez tysiąc lat. Dla niektórych jest to przeżycie budzące lęk, dla innych – powód do zachwytu i fascynacji.

Sam proces ewolucji – dobór naturalny, mechanizm, dzięki któremu najprostsze, nagie, samopowielające się cząsteczki rozwinęły się w niewyobrażalne bogactwo wymarłych i żyjących wciąż form – urzeka swą prostotą i pięknem. Tylko ci, którzy potrafią zrozumieć jego działanie, mogą doznać uczucia podziwu towarzyszącego świadomości, że ten pozornie prosty mechanizm mógł doprowadzić do narodzin tak niepodobnych do siebie form jak kwiat storczyka, skrzydło nietoperza czy ogon pawia.

Jeszcze 50 lat temu pytania dotyczące tego „kim jesteśmy?”, „jak powstaliśmy?”, „skąd pochodzimy?” pozostawały bez jasnych odpowiedzi. Wielkie tajemnice ludzkości wyjaśniano za pomocą legend, mitów i baśni różniących się między sobą w zależności od kręgu kulturowego, w którym powstały. Na przestrzeni ostatnich kilku dekad, współczesna nauka przyniosła nową wiedzę i nowe odpowiedzi - takie, które wszyscy, mimo znacznego zróżnicowania dzisiejszego świata, uznać możemy za wspólne.

Dziś wiemy, że człowiek jest produktem ewolucji - to pewne, ale jego ewolucyjne losy, przebieg linii rodowej, a nawet same mechanizmy, które go kształtowały były - a tym bardziej są - niezwykłe. Czerpiąc z dokonań współczesnej genetyki, neurologii, badań geologicznych i antropologicznych, wystawa “Człowiek- Ewolucja niezwykła” stawia sobie ambitny cel zaprezentowania wielu różnorodnych aspektów pochodzenia istoty ludzkiej. Tym samym chce zwrócić uwagę na niepowtarzalność oraz wyjątkowość zarówno samego procesu ewolucji, jak i jej produktu finalnego - gatunku Homo sapiens.

Ekspozycja zabierze widza w fascynującą podróż. W pierwszej kolejności podąży śladami zamorskich wojaży Darwina i Wallace'a z głównymi przystankami na wyspach Galapagos oraz Archipelagu Malajskiego. Tutaj, na przykładach konkretnych zjawisk przyrodniczych, obserwowanych i analizowanych przez obu naukowców, odkryje mechanizmy rządzące ewolucją wszelkich form życia na Ziemi. Następnie powędruje wzdłuż drogi wyznaczonej przez "linię ludzką" na olbrzymim drzewie filogenetycznym wszystkich żywych organizmów żyjących na Ziemi. Zwiedzający spotka tu swoich najstarszych praprzodków, poczynając od Pikai pływającej w wodach morza kambryjskiego pół miliarda lat temu. Dochodząc do Proconsula - wspólnego przodka człowieka i małp, stanie „twarzą w twarz” z hominidami. Te doprowadzą go do człowieka współczesnego – Homo sapiens. Całość ekspozycji zakończy dział wystawy poświęcony współczesności jako kluczowemu etapowi w ewolucji człowieka – momentowi, w którym człowiek przestał rozwijać się fizycznie, a zaczął głównie umysłowo; momentowi, w którym ewolucja anatomiczna ustąpiła miejsca ewolucji kulturowej.

Elementy budujące wystawę

„Człowiek - Ewolucja niezwykła”, to innowacyjna, interaktywna i popularnonaukowa wystawa skierowana do szerokiego grona odbiorców. Autorzy ekspozycji wyszli z założenia, że im więcej pokażą, tym więcej nauczą. Ludzie – powiada się – nie chcą dziś czytać, chcą oglądać, dotykać, doświadczać. Dlatego ekspozycję budować będzie bogaty materiał ilustracyjny prezentowany w rozmaitych formach:

• trójwymiarowych animacji (głównie naszych praprzodków, wizualizujących sposób ich życia w naturalnych im habitatach),
• eksponatów muzealnych: rekonstrukcji czaszek, kości, szkieletów, skamieniałości,
• wybranych przez autorów fragmentów filmów dokumentalnych wyświetlanych na telebimach,
• quizów komputerowych
• rysunków z zapisek i książek Darwina oraz Wallace'a,
• wielkoformatowych fotografii,
• żywych eksponatów zoologicznych (legwany, różne okazy żab oraz owadów),
• dermoplastów (eksponatów zoologicznych).

Ponadto wystawa zaprezentuje dwa ważne eksponaty stworzone specjalnie na wystawę – rzeźbiarskie modele Ardi z dzieckiem (Ardipitecus ramidus) oraz Hobbita z Flores (Homo florensis) – dwóch najmłodszych odkryć antropologicznych, dokonanych zaledwie kilka lat temu. Rekonstrukcja Ardi będzie pierwszą tego typu w Europie! Obie postaci wykonane zostaną przez najznakomitszą w Polsce artystkę-paleontologa – Panią Martę Szubert.